اختلال استرس پس از سانحه PTSD چیست؟
- نیره آزادی نقش
- بهروز رسانی:
- 0 دیدگاه
طبیعی است که پس از یک موقعیت آسیب زا احساس ترس کنید. ترس بخشی از پاسخ گریز یا جنگ در بدن است که به ما کمک می کند تا از خطر احتمالی اجتناب کنیم یا به آن پاسخ دهیم. افراد ممکن است طیف وسیعی از واکنش ها را پس از تروما (رویدادی به شدت وحشتناک و استرس زا) تجربه کنند و بیشتر آنها به مرور زمان از علائم خود بهبود یابند. اما کسانی که علائم را همچنان تجربه می کنند ممکن است با اختلال استرس پس از سانحه تشخیص داده شوند.
اختلال ptsd چیست؟
اختلال اضطراب پس از سانحه یا ptsd که مخفف عبارت Post Traumatic Stress Disorder می باشد، نوعی اختلال روانی است که در پی تجربه یا مشاهده یک حادثه تلخ از قبیل تجاوز جنسی یا جسمی، مصیبت، زندانی یا شکنجه شدن و ابتلا به یک بیماری تهدید کننده زندگی اتفاق می افتد و می تواند تا مدت ها ادامه پیدا کرده و سلامت روان شما را به خطر اندازد.
عامل اصلی منجر شونده به اختلال استرس پس از سانحه، یک رویداد وحشتناک یا تروماتیک است که در طی آن فرد در معرض مرگ واقعی یا تهدید به مرگ، جراحت جدی یا خشونت جنسی قرار میگیرد. این رویداد معمولا رویدادی نیست که برای انسان عادی باشد. ورشکستگی مالی، اختلافات زناشویی و مرگ عزیزان جزء عوامل استرس زای منجر به ptsd نیستند! سن فرد، سابقه بیماری های روانی، سطح حمایت اجتماعی و فاصله نزدیک داشتن با عامل استرس زا همگی عواملی هستند که در احتمال ابتلا به ptsd تاثیر می گذارند.
بسیاری از افرادی که در معرض یک اتفاق آسیب زا و ناراحت کننده قرار میگیرند، علائمی مشابه ptsd را در روزهای بعد تجربه می کنند، اما برای اینکه فرد را مبتلا به ptsd تشخیص دهیم، لازم است که علائم بیش از یک ماه طول بکشند و عملا فعالیت های روزمره فرد را مختل کنند.
طبیعی است که بعد از یک موقعیت آسیب زا احساس ترس کنید. ترس بخشی از پاسخ جنگ یا گریز بدن است که به ما کمک می کند از خطر احتمالی اجتناب کنیم یا به آن پاسخ دهیم. افراد ممکن است طیف وسیعی از واکنش ها را پس از تروما (رویدادی به شدت وحشتناک و استرس زا) تجربه کنند و بیشتر آنها به مرور زمان از علائم خود بهبود می بایند. اما کسانی که همچنان علائم را تجربه می کنند ممکن است به اختلال استرس پس از سانحه (ptsd) مبتلا شده باشند.
رویداد آسیب زا یا تروما چیست؟
رویداد آسیب زا یا تروما trauma هر چیزی است که وجود یا احساس امنیت شما را به شدت تهدید می کند. لازم نیست این یک رویداد واحد مانند یک تصادف رانندگی باشد، بلکه می تواند آسیبی طولانی مدت مانند زندگی در جنگ یا سوء استفاده مکرر باشد. همچنین لازم نیست تروما مستقیماً برای شما اتفاق بیفتد، بلکه می توانید شاهد یک رویداد آسیب زا باشید یا به دلایل شغلی به طور مکرر یا به طرز بسیار شدیدی در معرض جزئیات رویداد تروماتیک قرار داشته باشید (مانند افسران پلیس، رانندگاه آمبولانس و…). در ادامه نمونه هایی از این رویدادهای آسیب زا را نام می بریم:
– تصادفات شدید رانندگی
– بیماری ناگهانی حاد
– جنگ و حمله نظامی
– بلایای طبیعی مانند زلزله، آتش سوزی یا سیل
– آزار جسمی و زورگویی
– آزار کلامی
– تجاوز جنسی یا سوء استفاده
– مرگ ناگهانی یک عزیز
در مورد تعریف تروما از دیدگاه انجمن روانشناسی آمریکا APA، اینگونه آمده است که تروما به هر نوع تجربه آزار دهنده ای گویند که منجر به ترس قابل توجه، درماندگی و یا سردرگمی شده و به حدی شدید باشد که تاثیر منفی طولانی مدت روی فرد گذاشته و عملکرد روزانه او را مختل کند. این حوادث شامل مواردی است که بر اثر رفتار انسان (برای مثال تجاوز جنسی، جنگ و…) و یا بر اثر طبیعت (زلزله یا طوفان) ایجاد شوند.
علائم ptsd
برای تشخیص و درمان ptsd علائم باید بیش از یک ماه طول بکشد و باید باعث رنج و ناراحتی شدید و مشکلات قابل توجهی در عملکرد روزانه شما شود. علائم ptsd به 4 دسته تقسیم می شوند:
1- نفود افکار مزاحم
- افکار مزاحم مانند خاطرات تکراری و غیر ارادی و کابوس ها.
- فلش بک به رویداد آسیب زا که می تواند بسیار واضح و واقعی به نظر برسد.
2- اجتناب
- اجتناب از یادآوری رویداد آسیب زا مانند افراد، مکان ها، فعالیت ها و موقعیت ها.
- اجتناب از صحبت کردن در مورد آنچه که اتفاق افتاده است یا احساس شما در مورد آن.
3- تغییرات در خلق و خو و تفکر
- ترس مداوم، وحشت، خشم و احساس گناه یا شرم.
- فراموش کردن جنبه های مهم رویداد آسیب زا
- افکار و احساسات تحریف شده و منفی در مورد خود یا دیگران.
- افکار تحریف شده در مورد علت یا اثرات آن حادثه که منجر به سرزنش اشتباه خود یا دیگران می شود.
- احساس جدا بودن از دیگران.
- لذت نبردن از فعالیت هایی که زمانی انجام میدادید.
- ناتوانی تجربه احساسات مثبت.
4- تغییرات در برانگیختگی و واکنش پذیری
- تحریک پذیری و طغیان های خشمگین.
- رفتار بی پروا یا خود ویرانگر.
- هوشیاری بیش از حد در برابر محیط اطراف.
- به راحتی مبهوت شدن.
- مشکلات تمرکز یا خواب.
علائم ptsd در کودکان 6 ساله و کوچکتر
کودکان می توانند واکنش های شدیدی نسبت به حوادث آسیب زا داشته باشند، اما علائم آنها ممکن است مانند علائم مشاهده شده در بزرگسالان نباشد. گاهی این علائم را می توان با علائم اختلال کمبود توجه بیش فعالی (ADHD) اشتباه گرفت. در کودکان کمتر از 6 سال، علائم می تواند شامل موارد زیر باشد:
- شب ادراری پس از یادگیری استفاده از توالت
- ناتوانی در صحبت کردن
- اجرای رویداد آسیب زا و شوکه کننده در طول زمان بازی
- چسبیدن غیر عادی به والدین یا سایر بزرگسالان
انواع اختلال ptsd
ما در نوع اختلال استرس پس از سانحه داریم:
اختلال استرس حاد
اختلال استرس پس از سانحه حاد وضعیتی است که می تواند در ماه اول پس از تجربه یک رویداد آسیب زا یا تروما رخ دهد. علائمی که بیش از چهار هفته ادامه پیدا کنند، ممکن است معیارهای ptsd را برآورده کنند.
اختلال استرس مزمن
اختلال استرس پس از سانحه مزمن یا پیچیده (CPTSD) وضعیتی است که در صورت تجربه ترومای مزمن یا طولانی مدت می تواند ایجاد شود، مانند رویدادهایی نظیر سوء استفاده فیزیکی یا جنسی طولانی مدت، شرایط جنگی و…
شدت ابتلا به اختلال ptsd چقدر است؟
حدود 60 تا 80 درصد از مردم حداقل یک بار در طول زندگی خود رویداد آسیب زا یا تروماتیک را تجربه کرده اند اما طبق آمار جهانی، نشانه های ptsd در بین 5 تا 10 درصد از این جمعیت بروز پیدا کرده است.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر بیش از یک ماه است که افکار و احساسات آزار دهنده ای در مورد رویداد آسیب زا دارید به نحوی که زندگی روزمره شما را مختل کرده، بنابراین نیاز است تا برای درمان به روانشناس بالینی یا روان پزشک مراجعه کنید. چنانچه شرایط مراجعه حضوری را ندارید و نیاز دارید تا یک متخصص به سوالات شما پاسخ دهد، می توانید از مشاوره فردی آنلاین ما استفاده کنید.



